Zagadnienie światła
Gdy śledzimy przemiany formy artystycznej od gotyku aż po schyłek baroku, uderza wyraźne narastanie, rozwój zagadnienia światła w sztuce. Takie usamodzielnienie się, wyodrębnienie tego zagadnienia od innych jest konsekwencją wynikającą z ciągłości tradycji. Wprowadzenie zjawiska światła w malarstwie renesansu wynikało ze związku z obserwacją natury i sugestią przestrzeni na płaszczyźnie, zwłaszcza pomocne było w przestrzennym modelunku bryły. Jest to więc raczej nie tyle oddanie samego zjawiska światła, co ukazanie przedmiotu oświetlonego z jednej strony w celu wydobycia jego walorów przestrzennych. W niektórych dziełach, na przykład u Piera delia Franceski (il. 2) światło ma ścisły związek z odległą przestrzenią ukazywaną w pejzażu i wtedy odnosi się wrażenie świetlistej substancji powietrza - rozproszonej i wyznaczającej poszczególne plany. Światło jest zawsze pełne, naturalne. W twórczości El Greca (il. 76) dochodzi do głosu samo fizyczne zjawisko światła, przedstawianego iluzyjnie, wydobywającego atmosferę mistycyzmu, uduchowienia.